Radiologija

19/03/2026

Pericardion

AI u evaluaciji plućnih nodula: veća detekcija, bez vremenske dobiti u realnoj praksi (American Journal of Roentgenology)

Upotreba alata veštačke inteligencije (AI) za evaluaciju plućnih nodula na niskodoznim CT (LDCT) pregledima dovodi do značajnog povećanja detekcije klinički relevantnih nalaza, ali bez skraćenja vremena interpretacije u realnim kliničkim uslovima. Ovi nalazi potiču iz prospektivne, randomizovane studije objavljene u martu 2026. godine u American Journal of Roentgenology. Studija je sprovedena kao randomizovano ispitivanje u realnom kliničkom okruženju, sa ciljem procene efekta AI asistencije na rad radiologa u skrining populaciji asimptomatskih ispitanika. Ukupno 911 ispitanika randomizovano je u grupu sa AI podrškom (n=447) i grupu bez AI (n=464). U interventnoj grupi korišćen je komercijalni AI sistem integrisan u PACS, koji

14/03/2026

Pericardion

Novi algoritam poboljšava pouzdanost merenja gustine pluća na CT-u

Nova metoda obrade CT snimaka može značajno povećati pouzdanost merenja gustine pluća, pokazuje istraživanje objavljeno 12. marta 2026. u prestižnom žurnalu Radiology: Cardiothoracic Imaging. Istraživački tim sa Duke University School of Medicine u SAD, razvio je postupak za usklađivanje CT snimaka koji smanjuje razlike u merenju gustine pluća nastale zbog tehničkih faktora snimanja. U poređenju sa do sada korišćenim pristupom MF-VALD, metodom koja koristi medijanski filter za smanjenje šuma na slici, nakon čega sledi korekcija gustine pluća u odnosu na volumen pluća, novi postupak pokazao je bolje rezultate. „Naš postupak usklađivanja CT slika smanjio je varijacije u merenju gustine pluća.

09/03/2026

Pericardion

Strategija praćenja bolesnika sa rizikom za hepatocelularni karcinom: samo ultrazvuk ili ultrazvuk uz biomarkere?

Hepatocelularni karcinom (HCC) predstavlja jedan od vodećih uzroka smrti od malignih bolesti jetre. Klinički tok bolesti u velikoj meri zavisi od stadijuma u trenutku dijagnoze: tumori otkriveni u ranom stadijumu često omogućavaju primenu potencijalno kurativnih terapijskih postupaka, dok se uznapredovali oblici bolesti najčešće leče palijativno. Zbog toga je za pacijente sa hroničnom bolešću jetre ili drugim jasno definisanim faktorima rizika razvijen koncept periodičnog praćenja radi ranog otkrivanja HCC, koje se u kliničkoj praksi najčešće zasniva na redovnom ultrazvučnom pregledu jetre. Iako je ultrazvuk (UZ) standardna metoda nadzora zbog dostupnosti i niske cene, njegova osetljivost za male tumore često je kompromitovana

02/03/2026

Pericardion

Lekari i dalje bolji od veštačke inteligencije u čitanju PET/CT snimaka

Lekari su značajno nadmašili GPT-5 i pet drugih velikih jezičkih modela (LLM) u tumačenju snimaka pozitronske emisione tomografije/kompjuterizovane tomografije (PET/CT) izvođene uz primenu radiofarmaka fluor-18 fluorodeoksiglukoze (F-18 FDG) kod pacijenata sa karcinomom jednjaka, izvestila je grupa istraživača iz Japana. U kolekciji od 120 snimaka odraslih pacijenata koji su bili podvrgnuti snimanju radi preoperativnog stejdžinga, četiri lekara različitog nivoa iskustva identifikovala su lokalizaciju tumora sa značajno većom preciznošću u poređenju sa LLM modelima, navodi se u studiji. „Iako aktuelni LLM modeli još nisu dostigli nivo preciznosti lekara što se tiče stejdžinga, noviji modeli pokazuju potencijal u pružanju pomoći u pojedinim dijagnostičkim

24/02/2026

Pericardion

Nestanak metastaze na snimku: radiološki nalaz, onkološka realnost i hirurška odluka

Savremena sistemska terapija metastatskog kolorektalnog karcinoma dovela je do situacije koja je do pre samo jedne decenije bila retka: kod značajnog broja pacijenata jetrene metastaze nakon terapije više se ne prikazuju na kontrolnim CT i MRI pregledima. Ovaj fenomen, u literaturi poznat kao disappearing liver metastases (DLM), otvara dve suštinske kliničke dileme: Ovo pitanje više nije samo teorijsko, i ima neposredne posledice po hiruršku strategiju. Radiološki prikaz i pouzdanost procene Prospektivna, međunarodna studija objavljena 2025. godine u časopisu JAMA Surgery (Kataoka i sar.) analizirala je pacijente sa inicijalno neresektabilnim metastazama kolorektalnog karcinoma u jetri koji su nakon hemioterapije postali kandidati

23/02/2026

Pericardion

AI unapređuje prepoznavanje preporuka za kontrolna radiološka snimanja (NEJM Catalyst)

Propuštene preporuke za nastavak radiološkog praćenja (follow-up) predstavljaju značajan, ali često potcenjen bezbednosni rizik u savremenim zdravstvenim sistemima. Kada radiolog u nalazu preporuči kontrolu, na primer, kontrolni CT za tri meseca ili MR pregled radi praćenja suspektne lezije, ta preporuka bi morala biti precizno prepoznata, evidentirana i sprovedena. U svakodnevnoj praksi, najčešće usled velikog obima posla, deo ovih kritičnih preporuka ostaje neregistrovan. Studija objavljena 18. februara u časopisu NEJM Catalyst pokazuje da sistemi zasnovani na agentima veštačke inteligencije (AI) mogu drastično unaprediti identifikaciju takvih preporuka unutar radioloških izveštaja. Ograničenja trenutnih sistema: Problem „makroa“ U zdravstvenom sistemu Parkland u Dalasu, još 2018. godine

04/02/2026

Pericardion

Postpartalna regulacija krvnog pritiska nakon hipertenzivnih poremećaja u trudnoći i volumeni mozga: rezultati POP-HT imaging podstudije

Hipertenzivni poremećaji u trudnoći (gestacijska hipertenzija i preeklampsija) predstavljaju heterogenu grupu stanja koja zahvata do 15% trudnoća i predstavljaju jedinstven rizik za dugoročno zdravlje žena. Patofiziologija može varirati od prolaznog povišenja krvnog pritiska do multisistemskog oštećenja, uključujući cerebralni edem, poremećaj autoregulacije i eklampsiju. Epidemiološki podaci konzistentno ukazuju da žene sa ovakvom anamnezom imaju viši rizik za moždani udar, vaskularnu demenciju i različite oblike cerebralne mikrovaskularne bolesti. Ranije studije su pokazale da žene koje su imale preeklampsiju mogu imati smanjene volumene mozga tokom trudnoće, neposredno nakon porođaja, ali i tokom srednjeg i kasnijeg životnog doba. Ono što je do sada bilo

28/01/2026

Pericardion

Dobra komunikacija o riziku od karcinoma dojke i planu skrininga donosi olakšanje i za pacijentkinju i za radiologa

Nakon najave Ministarstva zdravlja Republike Srbije iz septembra 2025. godine o intenziviranju i centralnom praćenju skrininga karcinoma dojke na nivou cele zemlje, jasno je da se radiološke službe ponovo nalaze u fokusu ovog procesa. U takvim okolnostima, razumevanje načina na koji pacijentkinje doživljavaju procenu rizika od oboljevanja i preporučeni plan skrininga može imati neposredan značaj za svakodnevnu radiološku praksu.Plan skrininga karcinoma dojke u većini zemalja, uključujući i Srbiju, zasniva se pre svega na starosti žene. Paralelno sa razvojem dijagnostičkih tehnologija i boljim razumevanjem faktora koji povećavaju verovatnoću nastanka bolesti, sve češće se razmatra uvođenje stratifikovanog skrininga. U tom modelu vrši